hücre ve yaşlanma

ملاحظة: المقال التفصيلي أدناه متاح حاليًا باللغة التركية فقط.

All figures shown in £'s

Excel worksheet converted to HTML - MeadInKent

All figures shown in £'s


HÜCRE VE YASLANMA



	HÜCRE PLAZMA ZARI	IÇI LIPID DOLU NÜKLEER ZAR

	MITOKONDRIA	DNA

		SITOSOL(HÜCRE ÇEKIRDEGI)
	Küçük moleküler
	mesajci
	proteinler





	Hücre plazma zari hormon ve nöro iletici reseptörler ile kaplidir.
	Mitokondriya yiyeceklerin temel kimyasal yapilarina ayristirildigi ve bu kimyasallarin oksijen ile
	birlestirilerek su ve enerji üretilen merkezlerdir. Burada problem üretilen enerjinin % 5 inin reaktif
	oksijen türlerine yani serbest radikallere dönüsmesidir.

	Oksijenden gelen bu zararlara karsi diyetlerimizden saglanan anti-oksidandenilen savunma sistemleri
	ile korunuruz. Vit-E, Vit-ß Karotengibi pek çok çesit antioksidan vardir.

	Bundan baska vücudumuz andojen anti-oksidan sistemleri yaratmistir. Bunlar enzim sistemleri ve
	serbest radikalleri durduran glutasyon aminoasitleridir. Glütasyon üç aminoasitten olusmaktadir.

	Hücre plazma zari düzgün islev görebilmek için sivi kalmak zorundadir. Yaslandikça zar sertlesir ve
	akiciligini kaybeder. Bunun sonucunda besleyici maddeler hücreye nüfuz edemedikleri gibi
	hücrede olusan atiklarda atilamaz ve DNA ya da RNA yi üretemez haline gelinceye kadar enzim
	sistemlerimizi yavaslatir. Yine zar siviligini kaybettiginde hormon ve nöro iletici reseptörler
	çalisamaz ki bu da, hücrenin yaslanma süreci baslamis demektir.

	Antioksidanlardan beklenenler nelerdir. Hücre lipid zari iki adet fosfolipid tabakadan olusan yagli bir
	çerçevedir. Dolayisiyla antioksidanlarin bu yagli kabuga nüfuz edebilmeleri için yagda çözünebilir
	olmalari gerekli ilk sarttir. Ikinci aranan özellik ise korunmanin gerektigi bölgelere gidebilmeli, oraya
	ulasabilmelidirler. Daha sonrada serbest radikalleri hücreye zarar vermeden yakalayabilmeli, yani
	dokularin moleküllerine göre daha aktif olmali, yani onlarla daha kolay reaksiyona girmelidirler.

	Hücre plazma zari iki katmanli olup yapisal olarak bir fosfolipittir.Kuyruk kismi içe yani yagli kisma
	yönelik, fosfat kismi da yani bas kismi diyebilecegimiz tarafi da suya yönelik olup disa dönüktür.
	U.V isinlarinca olusturulan serbest radikaller kararsiz yapilar olup çok kisa bir an yasadiklarindan
	direk olarak çok fazla bir hasar yaratamazlar ancak fosfolipidleriyapisal bir parçalanmaya götürecek
	sekilde tetiklerlerve neticede arachidic asitdenilen bir yag asidive okside olmus bir takim yaglar
	olusur. Buokside yaglarin bir kismidatoksik yapida,aldehit denen bir kisim kimyasallara parçalanir
	ki bunlar hücre içine akarak, hücre içine ve DNA ya zarar verir, iltihaplanmalara neden olurlar.

	Hücre zarinda hücrenin diger bölgelerine göre 8 kat daha fazla oksijen vardir ve bu yüzden serbest
	radikal üremesi açisindan çok elverisli bir ortamdir. Bu bozulma ürünleri vücuttaki bazi önemli
	kimyasallari taklit ederek onlarin islevlerini görebilir. Örnegin okside yag ve platelet gibi.
	Aktivasyon Faktörüdenen ve iltihaplanmayi kontrol eden bu faktörün baglanacagi reseptöre
	baglanarak vücudu aldatir ve bir iltihap seli yaratarak kan hücrelerine ve kirmizi kan damarlarina
	zarar verir ve hayati tehlikesi olan damar tikanma riskleri ile karsi karsiya kalabiliriz. Hücre plazma
	zari, kendisine serbest radikal saldirisi oldugunda arachidic asit salgilar ve o da prostaglandin
	benzeri iltihabi kimyasallara dönüsür.

	Arachidic asit, fosfolipitlerin serbest radikallerce parçalanarak üretilmesi durumunda mitokondriayi
	istila eder ve metabolizmayi bozar. Yiyeceklerimizi enerjiye dönüstürmek yerine enerjiyi ( ATP
	Formu dedigimiz hücrelerde enerji saglayici bir yüksek enerji fosfati halinde) kontrolsüz bir sekilde
	saliverir. Neticede daha fazla serbest radikal olusarak sistem bir kisir döngüye girer ve mitokondria
	zarar görerek cildimiz yaslanir. Bu kisir döngüde arachidic asit, enzim sistemleri sayesinde
	prostaglandidler, leukotrienler ve hetes dahil bir çok iltihabi kimyasala okside edilir. Bu iltihaplanma
	yanlisi kimyasallar hücre içinde büyük miktarda zarara yol açarlar.

	Hücre, hayatta kalma faktörüdiye adlandirilabilecek kendi kendini savunma sistemine sahiptir.
	Antioksidanlar serbest radikaller (oksidanlar) e karsi savunmalardir. Bu oksidanlarin antioksidanlara
	oranina redoks düzeyi denir. Redoks duyarli göstergeler bu düzeyi izler ve hücre savunma sistemi
	buna karsilik verir. Neticede, glütasyon, üç amino asitten olusan tripeptid, harekete geçer.
	Glütasyon serbest radikallere ve oksidatif baskiya karsi hücrede önemli bir savunma olup kimyasal
	dengeyi düzenler. Ancak çabuk tüketilir ve düzeyi düser. Iste bu düsük glütasyon düzeyi , kronik ve
	akut iltihabi durumlarin bir göstergesidir.

KIRISIKLIGIN OLUSUMU	Hücrenin içi; çekirdegi, DNA yi, transcription faktörlerini barindiran jelatinimsi bir yapi ile doludur.
	Bu proteinler çekirdege gidip DNA' yi, RNA üretmek üzere uyaran ve hücre fonksiyonlari için
	önemli proteinler yapan küçük moleküler mesajcilardir. Önemli iki tane transcription faktörü nükleer
	faktör kappa-B (NF-kB) ve Aktivatör Protein-1 (AP-1) dir. Bunlar, serbest radikaller hücrenin redoks
	düzeyi degisip savunma sistemini zaafa ugratana kadar aktif degildirler. Oksidatif baski ortaya
	çikinca harekete geçer ve NF-kB çekirdege göç ederek DNA'ya baglanir. Neticede hücresel
	dünyanin seri katilleri denen sitokinler üretilir. AP-1 de çekirdege göç eder ve kolajen tüketen
	kolejenaz enzimi üretimine sebep olur. Sonuçta cildimizin büyük çogunlugunu olusturan kolajen
	tüketildiginden ciltte kirisikliklara neden olan mikro izler olusur.

ANTI-ILTIHAPSAL YIYECEKLER	Vücudumuz düzenli bir sekilde, yüksek kaliteli proteine ve dogru yaglara ihtiyaç duyar. Yeterli yüksek
	kalitede protein alinmazsa hücreler bozulmaya basladigi gibi vücudun onlari onarmasinda da
	yetersiz kalinir. Gereksiz sekilde vücut zarar görmeye baslar.

	Vücut, hücrelerin fonksiyonlarini yerine getirebilmeleri için temel yag asitlerini düzenli sekilde almalidir.
	Bu da faydali yaglari yiyerek olur. Eger bunlari alamazsak vücut tüketilen yaglari yakamaz ve
	metabolize edemez. O zaman bu yaglar kalça, kol, baldir ve karinda birikmeye baslar.

	Vücutta ihtiyaç duyulmayan seyler seker-pirinç-makarna ve patates gibi yüksek glisemik indeksli
	karbonhidratlardir. Seker ve hizla sekere dönüsebilen yiyecekler güçlü iltihapsal ajanlar olup
	hücrelerin en büyük düsmanlaridirlar. Kanin ani olarak sekerle doldurulmasi vücutta iltihap
	patlamasina neden olur ve bu durumda, kandaki seker düzeyini ayarlamak için pankreas daha hizli
	insülin salgilar ve bu gerekli insülin miktarinda ani siçrayislara sebebiyet verir ki bu, yaglarin
	yakilma islemini kilitler ve yaglar depo edilmeye baslanir.
	Seker baskini ayrica ciltteki kolajenin çarpraz baglanmasina sebep olur ki bu kirisikliklarin,
	sarkmanin ve form kaybinin kaynagidir.
	Kahve insülin düzeyini daha da arttirir ve karnin yagi depolamasina sebep olan stres hormonu
	kortizolü uyarir.Yagsiz, sekeri bol veya sekere kolayca dönüsebilen bir diyet yagli bir diyetten daha
	tehlikelidir. Çünki yag sekerin emilimini geciktirir ve dolayisi ile insülin üretimi de yavaslar.
	Bu sekilde kötü bir beslenme iyi his beyin kimyasali serotonin'i iyice düsürecek ve kilo alma,
	bitkinlik, kirisiklik problemlerine ilaveten bir de kendinizi kötü hissedeceksiniz.

	Glisemik indeks : Yiyeceklerin yendikten 2-3 saat sonra kan seker düzeyinin ne kadar artacagini
	gösteren ve glükoz = 100 baz alinan bir indekstir. Ikinci bir glisemik indeks de glükoz yerine
	beyaz ekmek=100 alinarak yapilmistir. Biz burada glükoz bazli indexi tercih etmekteyiz.

	Yüksek kan sekerini düsürmek için pankreas insülin üretir. Kan sekeri baslangiç olarak demir, bakir
	gibi minerallere ve hücre zarlarina saldiran serbest radikalleri yaratir ve bunlarin aktivasyon gücü ile
	bir çok iltihabi kimyasallar ürer. Gerçekte baslangiçta zararli olmayan LDL kolestrol, radikaller
	yüzünden okside oldugunda zararli hale gelir ve damar cidarlarinda plaka birikintileri olusumunu
	tesvik eder. Bu birikmeler tikanmalara yol açarak koroner damar hastaliklarina yol açar. Seker
	vücutta insülin düzeyini her yükselttiginde, yag depolama hormonlari da harekete geçer ve yaglar
	depolanmaya baslar. Vücut, yiyeceklerdeki yagi çok kolay ve çabuk bir sekilde vücut yagina
	dönüstürür. Diyetsel olarak alinan her 100 kalorilik yag sadece 3 kalori yakilarak 97 kalorilik vücut
	yagina dönüstürülür. Kan sekerinin yükselmesiyle birlikte, salgilanan insülin, sekeri kandan
	uzaklastirarak hücrelere iter ve vücutta yag birikimi artarak yag hücreleri siser. Yag birikiminin
	artmasi, kas dokularina insülin alinmasini engeller. Bu durumda pankreas kan dolasimindaki glükoz
	seviyelerinin hala çok yüksek oldugunu farkeder ve daha çok insülin salgilar. Vücudun orta
	bölümünde biraz fazla yag insülin etkinligini çok kötü etkiler. Öyleki sisman bir kiside zayif bir kisiye
	göre 2 ila 5 kat fazla insülin salgilanir. Kan sekeri düstükçe istah da artar. Iste bu kisir döngü
	böylece sürer gider. Üstelik bir çok mineral, vitamin ve liflerden yoksun hazir veya rafine
	yiyeceklerden gerekli besinleri alamayan vücut bunlari sizden talep ederek daha fazla yemenize
	sebep olarak isin iyice karmasik bir hale gelmesine neden olur.
	Bel çevrenizde ne kadar çok yag varsa pankreasiniz o kadar çok insülin salgiliyor demektir.
	Sekerden kaynaklanan reaksiyonlara glükasyon denir ve dokularda protein glükasyonuna
	neden olur. Bu, depolanan yiyeceklerde renk koyulasmasi ve sertlesme olarak ortaya çikar.

	Rafine yiyecekler ve fazla vücut yaglari pankreasa asiri insülin salgilamasi için baski yaparlar
	ve bu da zaman içinde diyabete ( seker hastaligi) sebep olur.

	Olay ciltte oldugu zaman, seker molekülleri, kimyasal reaksiyonlari kolajen liflerinde baslatir ve onlara
	baglanirlar. Saglikli kolajen lifleri birbiri üstünde kayar ve çok esnektirler. Gülümseme veya kizma
	aninda olusan yüz çizgileri bu olay sona erdiginde bu esnek yapidan ötürü tekrar eski düzgün
	halini alir. Ancak, sekerle kolajen lifleri arasinda sürekli olusan çarpraz baglar zamanla bu esnekligin
	yitirilmesine ve sertlesmeye sebep olur ve derin çizikler ve burusmalar ortaya çikar ve artik eskisi
	gibi kolayca eski seklini alamayarak suratta kalici izler belirmeye baslar. Fibroblastlar kolajene ve
	dokuya esneklik ve güçlülük veren lifleri üreten hücrelerdir. Labaratuvarda bu kültür hücrelerine
	bir damla seker ilave edildiginde derhal 1-2 dakika içinde iltihabi kimyasallarda büyük bir artis
	gözlenir. Iste bu yüzden glükasyonun vücudun tüm bölgelerinde olacagi böbrek, ciger, beyin gibi
	diger hayati organlari da harap edecegini unutmayalim. Seker ayrica hücre plazma zarindaki
	maddelere de baglanabilir ve AGES tabir edilen ileri glikasyon ürünleri denilen bir çesit yaslilik
	kimyasallari olusturur. AGES in hücrede birikmesi iyi çalismamaya yol açar ki bu, tam bir yaslanma
	göstergesidir.

	Simdi glisemik indeks hakkinda bir fikir verebilmek amaciyla bazi zararli yiyeceklerin glisemik indeks
	degerlerini siralayalim. Glisemik indeks degerleri 50 nin üzerinde olan yiyeceklerden uzak
	durulmali veya haftada 1 defadan fazla yenilmemelidirler. Ancak glisemik indeks tek basina bir
	ölçü olmamalidir. Çünki besleyici özelliklere sahip, lif açisindan zengin bir yiyecekten sadece
	glisemik indeksi yüksek diye vazgeçilmez. Muz, papaya, kayisi, havuç ve lima fasulyesi gibi.


	TOFU LU DONMUS TATLI


HÜCRE VE YASLANMA



	HÜCRE PLAZMA ZARI	IÇI LIPID DOLU NÜKLEER ZAR

	MITOKONDRIA	DNA

		SITOSOL(HÜCRE ÇEKIRDEGI)
	Küçük moleküler
	mesajci
	proteinler





	Hücre plazma zari hormon ve nöro iletici reseptörler ile kaplidir.
	Mitokondriya yiyeceklerin temel kimyasal yapilarina ayristirildigi ve bu kimyasallarin oksijen ile
	birlestirilerek su ve enerji üretilen merkezlerdir. Burada problem üretilen enerjinin % 5 inin reaktif
	oksijen türlerine yani serbest radikallere dönüsmesidir.

	Oksijenden gelen bu zararlara karsi diyetlerimizden saglanan anti-oksidandenilen savunma sistemleri
	ile korunuruz. Vit-E, Vit-ß Karotengibi pek çok çesit antioksidan vardir.

	Bundan baska vücudumuz andojen anti-oksidan sistemleri yaratmistir. Bunlar enzim sistemleri ve
	serbest radikalleri durduran glutasyon aminoasitleridir. Glütasyon üç aminoasitten olusmaktadir.

	Hücre plazma zari düzgün islev görebilmek için sivi kalmak zorundadir. Yaslandikça zar sertlesir ve
	akiciligini kaybeder. Bunun sonucunda besleyici maddeler hücreye nüfuz edemedikleri gibi
	hücrede olusan atiklarda atilamaz ve DNA ya da RNA yi üretemez haline gelinceye kadar enzim
	sistemlerimizi yavaslatir. Yine zar siviligini kaybettiginde hormon ve nöro iletici reseptörler
	çalisamaz ki bu da, hücrenin yaslanma süreci baslamis demektir.

	Antioksidanlardan beklenenler nelerdir. Hücre lipid zari iki adet fosfolipid tabakadan olusan yagli bir
	çerçevedir. Dolayisiyla antioksidanlarin bu yagli kabuga nüfuz edebilmeleri için yagda çözünebilir
	olmalari gerekli ilk sarttir. Ikinci aranan özellik ise korunmanin gerektigi bölgelere gidebilmeli, oraya
	ulasabilmelidirler. Daha sonrada serbest radikalleri hücreye zarar vermeden yakalayabilmeli, yani
	dokularin moleküllerine göre daha aktif olmali, yani onlarla daha kolay reaksiyona girmelidirler.

	Hücre plazma zari iki katmanli olup yapisal olarak bir fosfolipittir.Kuyruk kismi içe yani yagli kisma
	yönelik, fosfat kismi da yani bas kismi diyebilecegimiz tarafi da suya yönelik olup disa dönüktür.
	U.V isinlarinca olusturulan serbest radikaller kararsiz yapilar olup çok kisa bir an yasadiklarindan
	direk olarak çok fazla bir hasar yaratamazlar ancak fosfolipidleriyapisal bir parçalanmaya götürecek
	sekilde tetiklerlerve neticede arachidic asitdenilen bir yag asidive okside olmus bir takim yaglar
	olusur. Buokside yaglarin bir kismidatoksik yapida,aldehit denen bir kisim kimyasallara parçalanir
	ki bunlar hücre içine akarak, hücre içine ve DNA ya zarar verir, iltihaplanmalara neden olurlar.

	Hücre zarinda hücrenin diger bölgelerine göre 8 kat daha fazla oksijen vardir ve bu yüzden serbest
	radikal üremesi açisindan çok elverisli bir ortamdir. Bu bozulma ürünleri vücuttaki bazi önemli
	kimyasallari taklit ederek onlarin islevlerini görebilir. Örnegin okside yag ve platelet gibi.
	Aktivasyon Faktörüdenen ve iltihaplanmayi kontrol eden bu faktörün baglanacagi reseptöre
	baglanarak vücudu aldatir ve bir iltihap seli yaratarak kan hücrelerine ve kirmizi kan damarlarina
	zarar verir ve hayati tehlikesi olan damar tikanma riskleri ile karsi karsiya kalabiliriz. Hücre plazma
	zari, kendisine serbest radikal saldirisi oldugunda arachidic asit salgilar ve o da prostaglandin
	benzeri iltihabi kimyasallara dönüsür.

	Arachidic asit, fosfolipitlerin serbest radikallerce parçalanarak üretilmesi durumunda mitokondriayi
	istila eder ve metabolizmayi bozar. Yiyeceklerimizi enerjiye dönüstürmek yerine enerjiyi ( ATP
	Formu dedigimiz hücrelerde enerji saglayici bir yüksek enerji fosfati halinde) kontrolsüz bir sekilde
	saliverir. Neticede daha fazla serbest radikal olusarak sistem bir kisir döngüye girer ve mitokondria
	zarar görerek cildimiz yaslanir. Bu kisir döngüde arachidic asit, enzim sistemleri sayesinde
	prostaglandidler, leukotrienler ve hetes dahil bir çok iltihabi kimyasala okside edilir. Bu iltihaplanma
	yanlisi kimyasallar hücre içinde büyük miktarda zarara yol açarlar.

	Hücre, hayatta kalma faktörüdiye adlandirilabilecek kendi kendini savunma sistemine sahiptir.
	Antioksidanlar serbest radikaller (oksidanlar) e karsi savunmalardir. Bu oksidanlarin antioksidanlara
	oranina redoks düzeyi denir. Redoks duyarli göstergeler bu düzeyi izler ve hücre savunma sistemi
	buna karsilik verir. Neticede, glütasyon, üç amino asitten olusan tripeptid, harekete geçer.
	Glütasyon serbest radikallere ve oksidatif baskiya karsi hücrede önemli bir savunma olup kimyasal
	dengeyi düzenler. Ancak çabuk tüketilir ve düzeyi düser. Iste bu düsük glütasyon düzeyi , kronik ve
	akut iltihabi durumlarin bir göstergesidir.

KIRISIKLIGIN OLUSUMU	Hücrenin içi; çekirdegi, DNA yi, transcription faktörlerini barindiran jelatinimsi bir yapi ile doludur.
	Bu proteinler çekirdege gidip DNA' yi, RNA üretmek üzere uyaran ve hücre fonksiyonlari için
	önemli proteinler yapan küçük moleküler mesajcilardir. Önemli iki tane transcription faktörü nükleer
	faktör kappa-B (NF-kB) ve Aktivatör Protein-1 (AP-1) dir. Bunlar, serbest radikaller hücrenin redoks
	düzeyi degisip savunma sistemini zaafa ugratana kadar aktif degildirler. Oksidatif baski ortaya
	çikinca harekete geçer ve NF-kB çekirdege göç ederek DNA'ya baglanir. Neticede hücresel
	dünyanin seri katilleri denen sitokinler üretilir. AP-1 de çekirdege göç eder ve kolajen tüketen
	kolejenaz enzimi üretimine sebep olur. Sonuçta cildimizin büyük çogunlugunu olusturan kolajen
	tüketildiginden ciltte kirisikliklara neden olan mikro izler olusur.

ANTI-ILTIHAPSAL YIYECEKLER	Vücudumuz düzenli bir sekilde, yüksek kaliteli proteine ve dogru yaglara ihtiyaç duyar. Yeterli yüksek
	kalitede protein alinmazsa hücreler bozulmaya basladigi gibi vücudun onlari onarmasinda da
	yetersiz kalinir. Gereksiz sekilde vücut zarar görmeye baslar.

	Vücut, hücrelerin fonksiyonlarini yerine getirebilmeleri için temel yag asitlerini düzenli sekilde almalidir.
	Bu da faydali yaglari yiyerek olur. Eger bunlari alamazsak vücut tüketilen yaglari yakamaz ve
	metabolize edemez. O zaman bu yaglar kalça, kol, baldir ve karinda birikmeye baslar.

	Vücutta ihtiyaç duyulmayan seyler seker-pirinç-makarna ve patates gibi yüksek glisemik indeksli
	karbonhidratlardir. Seker ve hizla sekere dönüsebilen yiyecekler güçlü iltihapsal ajanlar olup
	hücrelerin en büyük düsmanlaridirlar. Kanin ani olarak sekerle doldurulmasi vücutta iltihap
	patlamasina neden olur ve bu durumda, kandaki seker düzeyini ayarlamak için pankreas daha hizli
	insülin salgilar ve bu gerekli insülin miktarinda ani siçrayislara sebebiyet verir ki bu, yaglarin
	yakilma islemini kilitler ve yaglar depo edilmeye baslanir.
	Seker baskini ayrica ciltteki kolajenin çarpraz baglanmasina sebep olur ki bu kirisikliklarin,
	sarkmanin ve form kaybinin kaynagidir.
	Kahve insülin düzeyini daha da arttirir ve karnin yagi depolamasina sebep olan stres hormonu
	kortizolü uyarir.Yagsiz, sekeri bol veya sekere kolayca dönüsebilen bir diyet yagli bir diyetten daha
	tehlikelidir. Çünki yag sekerin emilimini geciktirir ve dolayisi ile insülin üretimi de yavaslar.
	Bu sekilde kötü bir beslenme iyi his beyin kimyasali serotonin'i iyice düsürecek ve kilo alma,
	bitkinlik, kirisiklik problemlerine ilaveten bir de kendinizi kötü hissedeceksiniz.

	Glisemik indeks : Yiyeceklerin yendikten 2-3 saat sonra kan seker düzeyinin ne kadar artacagini
	gösteren ve glükoz = 100 baz alinan bir indekstir. Ikinci bir glisemik indeks de glükoz yerine
	beyaz ekmek=100 alinarak yapilmistir. Biz burada glükoz bazli indexi tercih etmekteyiz.

	Yüksek kan sekerini düsürmek için pankreas insülin üretir. Kan sekeri baslangiç olarak demir, bakir
	gibi minerallere ve hücre zarlarina saldiran serbest radikalleri yaratir ve bunlarin aktivasyon gücü ile
	bir çok iltihabi kimyasallar ürer. Gerçekte baslangiçta zararli olmayan LDL kolestrol, radikaller
	yüzünden okside oldugunda zararli hale gelir ve damar cidarlarinda plaka birikintileri olusumunu
	tesvik eder. Bu birikmeler tikanmalara yol açarak koroner damar hastaliklarina yol açar. Seker
	vücutta insülin düzeyini her yükselttiginde, yag depolama hormonlari da harekete geçer ve yaglar
	depolanmaya baslar. Vücut, yiyeceklerdeki yagi çok kolay ve çabuk bir sekilde vücut yagina
	dönüstürür. Diyetsel olarak alinan her 100 kalorilik yag sadece 3 kalori yakilarak 97 kalorilik vücut
	yagina dönüstürülür. Kan sekerinin yükselmesiyle birlikte, salgilanan insülin, sekeri kandan
	uzaklastirarak hücrelere iter ve vücutta yag birikimi artarak yag hücreleri siser. Yag birikiminin
	artmasi, kas dokularina insülin alinmasini engeller. Bu durumda pankreas kan dolasimindaki glükoz
	seviyelerinin hala çok yüksek oldugunu farkeder ve daha çok insülin salgilar. Vücudun orta
	bölümünde biraz fazla yag insülin etkinligini çok kötü etkiler. Öyleki sisman bir kiside zayif bir kisiye
	göre 2 ila 5 kat fazla insülin salgilanir. Kan sekeri düstükçe istah da artar. Iste bu kisir döngü
	böylece sürer gider. Üstelik bir çok mineral, vitamin ve liflerden yoksun hazir veya rafine
	yiyeceklerden gerekli besinleri alamayan vücut bunlari sizden talep ederek daha fazla yemenize
	sebep olarak isin iyice karmasik bir hale gelmesine neden olur.
	Bel çevrenizde ne kadar çok yag varsa pankreasiniz o kadar çok insülin salgiliyor demektir.
	Sekerden kaynaklanan reaksiyonlara glükasyon denir ve dokularda protein glükasyonuna
	neden olur. Bu, depolanan yiyeceklerde renk koyulasmasi ve sertlesme olarak ortaya çikar.

	Rafine yiyecekler ve fazla vücut yaglari pankreasa asiri insülin salgilamasi için baski yaparlar
	ve bu da zaman içinde diyabete ( seker hastaligi) sebep olur.

	Olay ciltte oldugu zaman, seker molekülleri, kimyasal reaksiyonlari kolajen liflerinde baslatir ve onlara
	baglanirlar. Saglikli kolajen lifleri birbiri üstünde kayar ve çok esnektirler. Gülümseme veya kizma
	aninda olusan yüz çizgileri bu olay sona erdiginde bu esnek yapidan ötürü tekrar eski düzgün
	halini alir. Ancak, sekerle kolajen lifleri arasinda sürekli olusan çarpraz baglar zamanla bu esnekligin
	yitirilmesine ve sertlesmeye sebep olur ve derin çizikler ve burusmalar ortaya çikar ve artik eskisi
	gibi kolayca eski seklini alamayarak suratta kalici izler belirmeye baslar. Fibroblastlar kolajene ve
	dokuya esneklik ve güçlülük veren lifleri üreten hücrelerdir. Labaratuvarda bu kültür hücrelerine
	bir damla seker ilave edildiginde derhal 1-2 dakika içinde iltihabi kimyasallarda büyük bir artis
	gözlenir. Iste bu yüzden glükasyonun vücudun tüm bölgelerinde olacagi böbrek, ciger, beyin gibi
	diger hayati organlari da harap edecegini unutmayalim. Seker ayrica hücre plazma zarindaki
	maddelere de baglanabilir ve AGES tabir edilen ileri glikasyon ürünleri denilen bir çesit yaslilik
	kimyasallari olusturur. AGES in hücrede birikmesi iyi çalismamaya yol açar ki bu, tam bir yaslanma
	göstergesidir.

	Simdi glisemik indeks hakkinda bir fikir verebilmek amaciyla bazi zararli yiyeceklerin glisemik indeks
	degerlerini siralayalim. Glisemik indeks degerleri 50 nin üzerinde olan yiyeceklerden uzak
	durulmali veya haftada 1 defadan fazla yenilmemelidirler. Ancak glisemik indeks tek basina bir
	ölçü olmamalidir. Çünki besleyici özelliklere sahip, lif açisindan zengin bir yiyecekten sadece
	glisemik indeksi yüksek diye vazgeçilmez. Muz, papaya, kayisi, havuç ve lima fasulyesi gibi.


	TOFU LU DONMUS TATLI
	GLÜKOZ
	FRANSIZ BAGET
	GLÜTENSIZ EKMEK
	HAZIR PILAV
	PIRINÇ HAZIR TAHIL
	HAMBURGER EKMEGI
	PIRINÇ KEKLERI
	MISIR GEVREGI

	Karisik olarak yenildiginde emilim oranlari degistiginden bu index degerleri degisebilirler.

	Bu tablo göz önüne alinarak asagidasakincali vesaglikli yiyecekler tablosu verilmistir.

	SAKINCALI YIYECEKLER

	AGIR KREMA
	ALKOLLÜ IÇECEKLER
	BAGELLER
	BAL
	BALKABAGI
	BEZELYE
	ÇIKOLATA
	DOMUZ ETI
	DONDURMA
	EKMEKLER
	ERISTE
	GOFRET
	HAMUR ISLERI
	HAVUÇ
	KAHVE
	KARPUZ
	KEK
	KIZARMIS YIYECEKLER
	KREM PEYNIR
	KREP
	KRUVASAN
	KURABIYELER
	KURU MEYVE
	KURU ÜZÜM
	MAKARNA
	MANGO
	MARGARIN
	MEYVE SUYU
	MISIR
	MISIR NISASTASI
	ÖRDEK
	PAPAYA
	PATATES
	PATLAMIS MISIR
	PEKMEZ
	PEYNIR(SERT)
	PILAV
	PIZZA
	PORTAKAL
	PUDING
	REÇEL VE JÖLE
	SALÇALI SOS
	SIGIR ETI
	SODA
	SOSISLI SANDVIÇ
	SEKERLER
	SEKERLEME
	SEKERLI ÇÖREK
	SERBET
	TAHILLAR(YULAF HARIÇ)
	TAM YAGLI SÜT
	TEREYAGI
	TURTA
	TURSU
	TACO-MEKSIKA BÖREGI
	UN
	ÜZÜM


	Sag taraftaki saglikli yiyecekler tablosunda
	kirmizi yazili besinler yarim porsiyon olarak
	yenilmelidirler.

	Pratik ölçülendirme olarak 1 gr yagda 9 kalori,
	ve 1 gr karbonhidratta da 4 kalori oldugu akildan
	çikarilmamalidir. Bu ölçüler hafizanizi canlandirmiyorsa
	1 yemek kasigi yagin 120 kalori oldugunu bilin yeter.



	Yine bir fikir vermek üzere en iyi antioksidan
	yiyecekler, cilt kirisikligini önleyici yiyecekler
	ve ikinci dereceden tercih edilecek yiyecekler
	olmak üzere bazi besinler asagida siralanmistir.


	EN IYI ANTIOKSIDANLAR
	AVOKADO
	DOLMALIK BIBERLER
	KÜÇÜK TANELI MEYVELER
	KAVUN
	ISPANAK
	KIVIRCIK YAPRAKLI LAHANA
	PORTAKAL RENKLI KABAK
	SOMON BALIGI
	DOMATES


N E L E R Y E M E L I Y I Z
	PROTEINLER
	Vücudumuz yasam için gerekli 24 yag asidinden sadece 12 tanesini üretebilmektedir, bu yüzden
	digerlerini yiyecekler yolu ile aliriz. Protein eksikligi yüz hatlarinin yumusak ve hamurumsu olmasi,
	yüzde keskin hatlar, düzgün bir çene çizgisi ve çikik elmacik kemikleri olmamasindan belli olur.
	Protein eksilince vücut kendi kendini beslemeye zorlanir ve hem doku hem de kaslar bozulmaya
	baslar.

	Proteinler sindirilirkenamino asitlere ayrilir. Amino asitler vücudun temel yapi taslaridirlar, kaslar,
	kemikler, organlar, kikirdak, cilt, antikorlar ve reaksiyonlari kolaylastiran enzimler bile proteinden
	yapilir. Protein vücutta depolanamadigindan devamli taze olarak alinmak mecburiyetindedir.
	Kadinlar günde 65 gr proteine, erkeklerse 75-60 gr a ihtiyaç duyarlar.
	Boy, kilo ve fiziksel aktiviteye göre günde 280-400 gr protein alinarak bu ihtiyaçlar saglanabilir.
	1 Porsiyon izgara tavuk gögsü 28 gr protein-172 kalori saglarken,1 tabak pilav4-5 gr protein
	206 kalori içerir. Fasülyede ise 1 tabak 14 gr protein ve 220 kalori içerir ki 1.sikta 6-7 tabak pilav
	yahutta 2. sikta ise 2 tabak fasülye yemek gerekir ki gramaj olarak ayni olsa bile bol miktarda
	gereksiz kalori alinmis olur. Balik, yumurtanin beyaz kismi, derisiz tavuk ve hindi gögsü iyi
	protein kaynaklaridir. Balikta bol B Vitamini ve pek çok çesitte mineral bulunur, az yag içerir ve
	düsük kolestrollüdür. En çok kalamarda kolestrol olup o da, yumurtadakinden ve günlük limit
	300 mgr dan azdir. Baliklarin düsük oranda sodyum içermeleri de bir avantajdir.
	100 gr da 60-100 mgr arasi.
	Balik, bunun disinda pek çok islevi olan DMAE kaynagidir. En çok somon da bulunur.

	DMAE hücre zarini stabilize ederek bir anti-oksidan gibi davranarak onu serbest radikal hasarlarindan
	korur. Bellek gelistiricidir. Sinir fonksiyonlarini uyararak kaslari kasar ve cilt altinda sikilastirir,
	böylece gögüs ve yüz sarkmalari önlenir. Vücudumuzdaki bir kasi hareket ettirmek istedigimizde
	mesela yazi yazmak,gülümsemek gibi... O isi yapacak kasa dogru sinir boyunca bir sinyal ilerler ve
	nöromüsküler kavsak denilen bir yerde, kas'a kisa bir mesafe kala durur. Sinirin sonunda asetil
	kolinin de içinde oldugu nöral kimyasallar deposu olarak çalisan bir tomurcuk bulunur. Asetil kolin
	sinirlerin birbiriyle ya da bir kas ile iletisim kurmasina izin veren bir nöro-ileticidir. Iste sinyalin
	durdugu bu kavsak asetil kolinin sogandan saliverildigi ve kasin kasilmasina yol açarak kastaki özel
	reseptörlere kilitlendigi yerdir. Yani sinirlerin kendisi gerçekte kasa dokunmazlar. Yaslanirken asetil
	kolin seviyemiz düser ve bu yüzden de kaslar gevser ve sarkar. Balik disinda da DMAE takviyesi
	yapmak gerekir. DMAE asetil kolinin yapi tasidir.

	Proteinler hakkinda söylenecek pek çok söz vardir.Ama herkesin aklinda tutmasi gereken en önemli
	sey hayvansal proteinlerin kanser riskini arttirmasi, kalp krizi riskini ve kolestrolü yükseltmesi
	buna karsilik bitkisel proteinlerin ise hayvansal proteinlerin tamamen aksine tesir göstermesidir.
	100 gr sigir etinde 93 mgr kolesterol varken tavuk gögsünün 100 gr inda da 85 mgr kolestrol vardir.
	Ayrica kizartilmis tavuk etler arasinda en güçlü kansorejen olanidir.
	Hedef, kalorilerin % 10 dan azini hayvansal gidalardan almak seklinde olmalidir.

	Bugün hayvansal proteinlerin vücutta asit yükleri olusturdugu ve dolayisiyla bunlari nötralize
	etmek için kemiklerden kalsiyum salgilandigi bilinmektedir.Sonuçta osteoporozu hizlandirirlar.
	Bitkisel proteinlerde ise böyle bir durum söz konusu degildir. Yapilan arastirmalar kemik
	erimesinin ne kadar kalsiyum alindigiyla degilde ne kadar kalsiyumun atildigiyla ilgisi oldugunu
	göstermistir. Bu kaybi destekleyen maddeler hayvansal proteinler, tuz, kafein, rafine seker, sigara,
	alkol, antibiyotikler, alüminyumlu mide ilaçlari, A Vitamini tamamlayicilari, steroid ve tiroid
	hormonlari olarak siralanabilir. Osteoporoza karsi süt ve peynire yüklenmek dogru degildir.
	Iskemik kalp hastaligi riskini arttirdiginiz gibi prostat ve yumurtalik kanser risklerini de arttirirsiniz.

	Y A G L A R
	1- Yaglar, mitokondriada yakilabilirler ancak temel yag asitleri olmadan enerji olarak kullanilamaz.
	2- Vücut yagi olarak depolanabilirler.
	3- Iyi yaglar, hücre zarina stabilize edici etki yaparak iltihabi kimyasallara parçalanmayi önlerler.
	4- Hücrede yag metabolizmasini yöneterek hormon benzeri maddeler gibi davranabilirler.
	Tanimlama :
	Hidrokarbon zinciri tamamen doymus, tekli baglara sahipse bu yaglara doymus yag denir. Tereyagi
	ve domuz yagi gibi.
	Yag asidi zincirinde 2 hidrojen atomu eksikse yani bir çifte bag varsa bunlara tekli doymamis yag
	denir., Zeytin yagi gibi.
	Eger hidrokarbon zincirinde 4 yada daha fazla hidrojen atomu eksikse yani zincirde 2 veya daha
	çok çifte bag varsa bunlara da çoklu doymamis yaglar denir. Misir yagi, balik yagi gibi.

	Doymus yaglar oda sicakliginda katidirlar. Yüksek miktarda alinmalari birçok hastaligin kaynagi
	olacaktir. Yani kirmizi eti haftada 1 defadan fazla yememek gerekir. Misir, safflower, kanola yaglari
	gibi bitkisel bazli çoklu doymamis yaglar LDL kolestrolü düsürmesi yüzünden saglikli yaglar olarak
	ilan edilmislerdir. Halbuki bu yaglarca zengin bir diyetin kardiyovasküler riski arttirdigi tesbit
	edilmistir. Bu çoklu doymamis yaglara trans yaglar denir ve yiyeceklerin içinde stabil kalabilmeleri
	için hidrojenize edilerek kati hale dönüstürülen tiplerinede kati trans yaglar denir. En zararli yaglar
	bu sentetik olanlardir. Yine trans yaglar hücre zarini kati ve esnemez yaparak ensülin duyarliligini
	azaltirlar. Hazir yiyeceklerden ve margarinlerden uzak durulursa bu zararlilardan da uzak durulmus
	olur. Yani bu yaglar afaroz edilmelidir.

	Ancak baliktan elde edilen çoklu doymamis yaglar tamamen farkli neticeler dogururlar. Çoklu doymamis
	yaglar, hücre plazma zarinin bir parçasi haline geldikleri için bilesiklerin hücrelerin içine ve disina
	geçmesini kontrol eder. Ayrica bu yaglar hücresel düzeyde güçlü hormonlar olarak da hizmet eder.
	Yabani soguk su baliklari (somon-uskumru-alabalik) en yüksek düzeyde omega-3 yag asidi oranina
	sahiptirler. Yine keten yagida hayvansal kaynakli olmayan omega-3 yag asidi kaynagidir, yalniz
	vücutta çalisabilmesi için Delta-6 adli enzim tarafindan aktif forma dönüstürülmesi gerekir.

	DIKKAT:SOMON egerçiftlik somonu ise eti boyuncabeyaz yag çizgileri onun çiftlik tipi oldugunu
	belirler ve oldukça yagli olup pek tercih edilmezler.Yine etipembe renkliolacaginagriye kaçar.
	Sockeye somonuen degerli yabani somondur. Eti koyu kirmizi renklidir. En çok omega-3 burda
	bulunur. Yine biyolojik antioksidan olan astaxanthine içerir. Bu diger karoten sekildekilerden
	10 kat, E-Vitamininden ise 100 kat kuvvetli antioksidandir.

	Baliklar ne kadar çok yagli ise o kadar omega-3 yag asidi bulunduruyor demektir. Anti-aging, beyin
	ve güzellik yararlari o kadar fazladir. % 5 den fazla yaglilar çok yagli; % 2,5-5 arasi orta yagli;
	% 2,5 dan az ise az yagli diye siniflanirlar.

	ÇOK YAGLI BALIKLAR
	Alabalik
	Albacore ton
	Hamsi
	Mavi yüzgeçli ton
	Ringa
	Samur baligi
	Sardinya
	Somon

	En faydali yag zeytin yagidir sözü en az zararli yag zeytin yagidir seklinde degistirilirse yaglarin ne
	kadar zararli oldugunun hiç akildan çikmayacagi kanisindayiz. Bir ölçü olarak verilmek istenirse
	zayifca bir kisi günde ancak 1 yemek kasigi zeytin yagi alabilir.

	Diger bir önemli hususta, yiyeceklerin 100 gramindaki yag orani degil de sagladigi 100 kalorideki
	yag oraninin ne olduguna bakilmasidir.Örnek olarak % 2 az yagli sütü ele alalim. Evet 2 gram yag
	vardir ama kalorisinin % 35 i de bu yagdan kaynaklanmaktadir. Üstelik midemiz kiloya göre degil
	hacme göre çalisir, yani kapasitesi yaklasik 1 litredir. Hacim tutan yesilliklerle beslenirseniz dogal
	olarak daha az kalori alirsiniz. Toplam kalori yag, protein ve karbon hidratlardan gelir.
	25 gr. dana filetosu, 360 gr. brokoli, 335 gr. lahana ve 715 gr.kivircik salata hep 100 kaloridir.
	Simdi, etteki kalorinin çogunun yagdan gelmesi bize tehlikenin nerden geldigini çok güzel isaret
	etmektedir. Ayrica da yesilliklerin mineral, lif, vitamin, fitokimyasallar açisindan zengin ve kolestrol
	ihtiva etmedigi de unutulmamalidir.

	Diyetsel olarak alinan her 100 kalorilik yag sadece 3 kalori yakilarak 97 kalorilik vücut
	yagina dönüstürülür. Halbuki glükozu yaga dönüstürmek için karbonhidratlardan alinan kalorilerin
	% 23 ü harcanir.

	TEMEL YAG ASITLERI
	Vücutta yapilmayip yiyeceklerle alinan yag asitlerine Temel Yag Asitleri denir.
	Ingilizceden kisaltma: EFA
	Temel yag asitlerinin kalp koruyucu-tansiyonu düsürücü-kan tikanmalarini azaltma gibi yararli
	birçok etkisi vardir. Ayrica az bir miktarlarinin bile kolon, gögüs ve prostat kanser risklerini
	düsürdügü bilinmektedir.

	Ayrica, özellikle kadinlarda, gittikçe fazla rastlanmaya basliyan, bir otoümmin rahatsizlik çesidi olan
	romatizmal arteritteki agri ve iltihaplanmalarin omega-3 ile azaldigi tesbit edilmistir. Bundan baska
	kronik bir, kasintili, kirmizi deri döküntüsü rahatsizligi olan psoriasis hastalarinda omega-3
	miktarinin düsük düzeyde bulundugu belirlenmis ve yüksek omega-3 lü balik yagi ile tedavilerde
	pullu derilerde gelismeler gözlenmistir.

	Omega-3 yag asitleri iltihabi kimyasallarin üretimini bariz bir sekilde azaltir. Vücuttaki iltihaplanmanin en
	büyük nedeni olan arachidic asit üretimini gerçekten bloke ederler. Yine omega-3 ler serbest
	radikaller sonucunda ortaya çikan ve alerji ve cilt bozukluguna sebep olan leuotrienleri de hedefler.
	?-Linolenik asit vücutta önce eicosapentaenoic asit (EPA) ya ,sonra da docosahexaenoic aside
	(DHA) metabolize olur.Bu iki omega-3 yagida somonda bol miktarda bulunur. Her ikiside kalbe iyi
	gelirler, ancak DHA tri gliseridi düsürmede ve iyi kolestrol HDL yi arttirmada EPA dan daha güçlüdür.
	DHA, tansiyonu düsürmede de etkindir.
	Günde 1-2 gr omega-3 yagi almakta fayda vardir. Bununla ilgili ölçüler asagida verilmistir.

	Keten tohumu
	Keten yagi
	Ceviz ( 6 adet )
	Soya fasülyesi ( yesil )
	Tofu


	Omega-6 yani linoleik asitten elde edilen gamma linoleik asit( GLA )de HDL yi arttirir ve tri gliserid
	seviyesini düsürür. Yaslandikça, etkinlestirici enzim delta-6 desaturase seviyeleri azaldiginda,
	omega yag asitleri önemlidir. Omega-6 ve omega-3 yag asitleri birlikte 2/1 oraninda alinmasi
	halinde stres sirasinda vücutta artan kortisol ve norepinephrine gibi stres kimyasallarinin
	seviyelerinin azalmasinda yardimci olur. DHA, kronik olarak stresli insanlarda, özellikle
	norepinephrine düzeylerini düsürür. Ayrica kortisol düzeyleri yaslandikça artar ve hücrelerimizi
	insülin etkilerine karsi dirençli hale getirirler, bu da artmis vücut yagi demektir. Insülin yükselmeyi
	sürdürdügünde kan sekeri düsmez. Bu durum insülin direnci olarak bilinir.
	Genellikle yüksek kan yagi ve kalp hastaligi olanlarda ve Tip-2 diyabetlilerde görülür. GLA ve DHA
	nin hücrenin insüline olan duyarliligini arttirdigini ve böylece kalp hastaligi-diyabet ve fazla vücut
	yagi gelistirme imkanimizi azaltirlar.

	Beyin fonksiyonu, temel yag asidi tüketimi ile yakindan ilgilidir. Hücre zarini olusturan fosfolipit
	katmanlar temel yag asitlerinden olusur. Bu, beyin sinir hücrelerinin tam çalismasi ile ilgilidir. Insan
	sütünde yüksek oranda DHA vardir ve emzirme döneminde bebekler optimal beyin büyümesi ve
	gelisimine sahip varliklardir.
	DHA yetesizliginde : dikkat eksikligi, hiperaktivite bozuklugu, artmis
	saldirganlik, ilerki yaslarda alzheimer hastaligi gibi problemler olabilir. Hücresel düzeyde yag asidi
	metabolizmasini hücrenin çekirdegindeki transkripsiyon faktörleri etkiler. Yag asitleri tarafindan
	etkilenen transkription faktörü peroxisome proliferator (PPAR) (Etkinlesmis Reseptör) hücresel
	düzeyde yag asit metabolizmasinin bütün yönlerini etkileyen genlerin belirli kisimlarini aktive
	ederler. GLA ve DHA genin özelligini degistirecek faktörleri aktive ederler.

	Temel Yag Asitleri eksikligi;yaralarin tam iyilesememesi, enfeksiyonlara kolay hedef olma, cilt
	görünümünün kötülesmesi, erkeklerde kisirlik, kadinlarda düsüklük, arterit benzeri problemler, bazi
	kalp ve dolasim sorunlarina sebep olabilir.

	Balik ürünlerindeki A ve D Vitamin fazlaligi birikiminden dolayi bazi yan etkiler olusabilir. Bunlar bas
	agrisi, ciltte renk bozukluklari, yorgunluk, mide bulantisi ve bazi midesel problemlerdir.

	Linoleik Asit (Omega 6 ailesi) :2 çifte bagli, omega-6, altinci karbon da çifte bag basliyor.
	Safflower yagi, evening primrose yagi, üzüm çekirdegiyagi, çiçek yagi, ceviz yagi, soya yagi, misir
	yagi, susam yagi, ayçekirdegi, ceviz, susam, balkabagi, kenevir, pamuk yagi, çam fistigi, fistik,
	kestane yagi, piliç

	Linoleik Asit Eksikligi (Omega-6)
	Egzamamsi döküntüler, saç kaybi, karaciger bozuklugu, davranis bozuklugu, mide bozuklugu,
	susuzlukla beraber tatli istegi, bezelerin kurulugu, enfeksiyonlardan kolay etkilenme, yaralarin tam
	iyilesememesi, erkeklerde kisirlik, kadinlarda düsük yapma, arterit benzeri problemler, kalp ve
	dolasim problemleri, büyümede gecikme

	Alfa-Linolenik Asit (Omega 3 ailesi) :3 çifte bagli,omega-3, 3.karbon da çifte bag basliyor.
	keten yagi, keten tohumu, ve ceviz yagi, kolza yagi, kenevir tohumu, balkabak çekirdegi, soya
	fasulyesi, koyu yesil yapraklilar (kara lahana, ispanak, semizotu, hardal yapraklari, collards, v.b.),
	cold water fish, avokado, bugday embriyo yagi, somon, uskumru, sardelye, ançüez, ton baligi

	Linolenik Asit Eksikligi(Omega-3)
	Büyümede gecikme, zayiflik, görme ve ögrenme kabiliyetinde bozulma, davranis degisikligi, kol ve
	bacaklarda karincalanma.

	ZEYTIN YAGI
	Tekli doymamis yaglardandir. Zeytin yagi az miktarda E vitaminine ek olarak oleik asit ve
	hidroxytyrosol da içerir.
	Zeytin yagi HDL kolestrolü yükseltirken LDL kolestrolüde azaltir. Zeytin yagi karanlik ve serin bir yerde
	saklanmalidir. Çoklu doymamislikli yaglar kolaylikla okside olarak toksik lipid peroksitleri olustururlar,
	eksimsi kokarlar ve yenildiklerinde vücutta hatiri sayilir miktarda iltihaplanma yaratirlar.

	Zeytin yagi EFA olmayan tekli yag asidi olan oleik asidi %75 oraninda içerir, bu asid omega-3 ün hücre
	zarlarina emilmesine yardim eder. Oleik asitte omega-9 ailesindendir. Temel yag asitlerinin emilmesini
	kolaylastirma yaninda hücre plazma zarinin akici, yumusak ve istikrarli kalmasina yardimci olur.

	Oleik asit LDL nin oksidasyonunu azaltarak onun zararli sekle okside olmasini önler.
	LDL ler vücudumuzda serbest radikaller veya seker tarafindan okside olduklarinda LDL molekülleri
	iltihapsal bir selale yaratarak hücreye ve damarlara zarar vererek damar cidarlarinda tahris ve yag
	çizgileri olusturur. Daha fazla LDL okside olunca damarlari tikayan plaklar olusmaya baslar. Bu plaklar
	tedavi edilmeden birakilirlarsa damari tümüyle tikar ve kalp krizi veya felce yol açar.

	Zeytin yaginca zengin diyetlerin birçok faydasi vardir. Anlatilanlar disinda cildin nemli kalma yetenegini
	arttirir, besinlerin bagirsak emilimini arttirir, safra kesesinin çalismasina yardim eder, ülserdeki mide
	asidi salgisini düsürür, safra tasi olasigini azaltir, pankreas salgisini uyarir, çocuklarda kemik
	gelismesine yardim eder, osteoprozü engeller, diyabetlilerde glikozu düsürür, prostat kanser riskini
	düsürür, gögüs kanser riskini düsürür, ödem olusmasini engeller, tümör gelismesini önler, diyabetlilere
	yarar saglar.
	Zeytin yaginda sabunlasmayanlar kisminda beta-karoten ve zeytin yagi polifenolleri denilen çok güçlü
	koruyucu antioksidanlar içerir. Sadece zeytin yagina has olan bir tanesi hidroksitirosol nadir bulunan
	bir antioksidan olup zeytin yaginin güzel tadini da bu antioksidan verir. Hidroksitirosol hücre plazma
	zarini stabilize ederek ciltteki yaslanma sürecini yavaslatir. Yine keratin proteininin de oksidasyonunu
	engeller ve bu yüzden saçlari yumusak parlak ve isiltili yapar, tirnaklarin soyulmasini ve kirilmasini önler.

	LIFLER
	Lifler glükoz emilimini yavaslatir ve sindirim hizini kontrol ederler. Su da çözünen ve çözünmeyen
	tipleri vardir. Meyve, sebze ve baklagiller lif açisindan zengin bitkilerdir. Sizi tok tutarak, anormal
	yeme krizlerini giderir. Bundan baska kolestrolü düsürme, hormonal dengesizlikleri azaltma,
	immün sistemi güçlendirme, varisli damar riskini azaltma, hemoroid ve kabizlik riskini azaltma ve
	diyabeti önleme gibi sayisiz yarrlari olan çok faydali bilesiklerdir.
	Lifler muhakkak gerçek yiyeceklerden alinmali ve miktarida günde 50-100 gr arasi olmalidir.
	Lif kelimesi su gibi tek bir mana ihtiva eden bir kelime degildir. Pek çok çesitleri vardir ve bunlar
	vücutta sindirim sistemimiz tarafindan çesitli bakterilerce, bagisikligi gelistiren ve anti-kanser
	özelliklere sahip önemli yag asitlerine ve diger maddelere dönüstürülür. Ayrica kan glükozunun
	kontrolünde de görev görürler. Mühim olan sadece lifçe zengin karniyarik otunu degil pek çok
	degisik lif çesidini bir arada almak ve tam bir fayda saglayabilmektir. Bunun da yolu çok çesitli
	bitkisel ürün yemekten geçer.

	FITOKIMYASALLAR
	Bitkisel kimyasallar anlamina gelip simdiye kadar kesfedilenlerin sayisi 10.000 i geçmistir.
	Bir örnek verilmek gerekirse sadece karotenoidlerin sayisi 500 ün üstünde olup biz sadece
	beta-karoteni bilmekte ve kullanmaktayiz. Halbuki yiyeceklerle aldigimiz yüzlerce çesit
	karotenoid mevcut olup hepsinin faydalari farkli farklidir. Yapilan arastirmalar fazla beta
	karotenin veya A vitamininin akciger kanser riskini arttirdigini ve prostat riskini de yükselttigini
	göstermistir. Bu yüzden multi vitaminler içinde A vitamini yerine dogal karotenoid karisimlarini
	içeren çesitleri tercih etmekte yarar vardir.
	Bugün bitkilerde kanser önleyici onlarca fitokimyasal tesbit edilmis olup her geçen gün de yenileri
	kesfedilmektedir. Bunlardan bazilari allium bilesikler, allil sülfitler, antosiyaninler, dithiolthione
	lar, ellegic asit, fenolik asitler, ferulic asit, fitosteroller, flavonoidler, glükosinolatlar, indoller,
	izoflavonlar, izotiyosiyanatlar,kafeinler, katesinler, kumarinler, lignanlar, liminoidler, pektinler,
	perilil alkol, pliasetilenler, polifenoller, proteaz inhibitörleri, saponinler, steroller, sulforofan ve
	terpen bilesikleri olarak sayilabilir.
	Fitokimyasallar kansere sebep olan maddeleri detoksifiye ederek aktivasyonlarini yok eder ve DNA
	hasarina neden olan sürecin baslamasini engellerler.Fitokimyasallar bozuk DNA dizilerini
	onaran, hücresel mekanizmalara enerji temin ederek, hücrelerin normallestirilmesini saglarlar.
	Yine hasarli DNA larin kopyalanarak hizla çogalmalarini engellerler. Böylece hücrelerin çok
	fazla zarar görerek, mutasyona ugrayarak, kanser öncesi degisime ugramis hücreler haline
	gelmelerini engellerler.Fitokimyasallar kanser tümörlerinin yayilmalarina karsi koyarlar.

	SUSUZLUK
	Soda ya da portakal suyu degil su içiniz .Günde 8-10 bardak. Su olmazsa yag metabolize edilemez,
	vücut artiklari hücreden atilamazlar, iltihapsal bilesimler çogalir. Ilimli bir susuzluk metabolizmamizda
	%3 düsüse sebep olur bu da vücutta her 6 ayda bir 450 gr yag artisina sebep olur.

hücre ve yaşlanma

المزيد في مكافحة الشيخوخة